Asyl Süreci Avrupa Kıtası Gündem

Vatansız Kişiler ve Vatandaşlığın Kaybedilmesi

Vatansız kişiler ve vatandaşlığın veya vatandaşlığı ispatlayan belgelerin kaybedilmesi
Vatandaşlık kazanma konusu, ne AB hukuku ne de AİHS kapsamında yer almaktadır. Bu
yetki ulusal boyutta ilgili ülkeye aittir. Bununla beraber, vatandaşlığın kaybedilmesine ilişkin
ulusal eylemle ilgili bazı sınırlamalar mevcuttur.

AB hukuku kapsamında, AB üye ülkeleri, vatandaşlık kazanma, AB vatandaşlığı da buna
dahil olmak üzere, ve bir çok hukuk sisteminde vatandaşlığın sunduğu ek haklardan faydalanma
konusunda tek yetkilidir. ABİHA’nın 20. maddesi, Birlik vatandaşlığı kavramını içermektedir. Ancak, AB vatandaşlığından faydalanma imkanı sadece üye ülkelerden birinin ulusal vatandaşlığına sahip olanlara tanınmıştır.

Bununla beraber, vatandaşlığın kaybedilmesi, AB’nin tanıdığı hakların da kaybedilmesine
yol açacak ise AB hukukunu ilgilendirebilir.

Örnek: Rottmann vakasında, Dr. Rottmann doğuştan Avusturya vatandaşı idi.
Mesleğinin icrası sırasında ağırlaştırılmış dolandırıcılık suçunu işledikten sonra,
Almanya’ya giderek Alman vatandaşlığını alabilmek için başvuruda bulunmuştur.
Alman vatandaşlığını kazanınca, kanun gereği Avusturya vatandaşlığını kaybetmiştir.
Avusturya makamlarından Dr. Rottmann için ülkesinde tutuklama kararı
olduğu bilgisini alan Alman makamları, vatandaşlığın hileli olarak kazanıldığı gerekçesiyle
Alman vatandaşlığını iptal etmek istemiştir. Ancak bu kararın şahsı vatansız
bırakma etkisi vardı. Davaya bakan mahkeme, Dr. Rottmann’ın vatansız kalmasının
Birlik vatandaşlığını da kaybetmesine yol açacağı için, konunun AB hukuku kapsamına
girip girmediğini öğrenmek istedi. ABAD, bir üye ülkenin kişiyi vatandaşlıktan
çıkarma kararının, AB vatandaşlığı statüsünün ve buna bağlı hakların kaybı anlamına
da gelmesi nedeniyle, AB hukuku kapsamına girdiğine ve bu sebeple onun ilkelerine
uygun olması gerektiğine karar vermiştir. ABAD sonuç olarak, bir üye ülkenin
verilen vatandaşlığı aldatılma nedeniyle geri çekmesinin, bunun sonucunda ilgili
kişi hem Birlik hem üye ülke vatandaşlığını kaybetse bile, kanuna uygun olduğuna
hükmetmiştir. Bununla birlikte, bu tür bir kararın, orantılılık ilkesine uygun olması
gereklidir; yani, diğer hususlarla birlikte, kişiye menşe üye ülkede vatandaşlığını geri
kazanabilmesi için makul bir süre tanınması gerekmektedir.

AİHS kapsamında, bir devletin vatandaşlığını kazanmaya dair hiç bir hak öngörülmemiştir.
88 Bununla beraber, AİHM, vatandaşlığın rastgele reddedilmesinin kişinin özel hayatı
üzerinde etkisi olabileceği için, Sözleşme’nin 8. maddesi uyarınca sorun yaratabileceğini
belirtmiştir.

Benzer İçerikler

Mülteciler icin Sosyal Haklar Yasasi; Madde 3

Editör

AsylG §46 Yetkili bir Kabul Merkezinin (Barınma) Belirlenmesi

Editör

SGB-II § 3 sosyal yardımların gerekçeleri nelerdir?

Editör

YORUM YAP