Avrupa Kıtası Dublin Gündem

Dublin 3 ve Avrupa Konseyi


Avrupa Konseyi, İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa devletlerini, hukukun egemenliğini,
demokrasiyi, insan haklarını ve sosyal gelişimi teşvik etmek için bir araya getirmek amacıyla
kurulmuştur. Bu amaçla, 1950 yılında AİHS kabul edilmiştir. AİHS’nin 19. maddesi
uyarınca, devletlerin Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiklerinden
emin olmak için AİHM – ve ondan önceki Avrupa İnsan Hakları Komisyonu – kurulmuştur.
AİHM bireylerin, bireylerden oluşan grupların, sivil toplum kuruluşlarının veya tüzel kişilerin
Sözleşme’nin ihlal edildiğine ilişkin şikayetlerini ele almaktadır. Aralık 2013’te Avrupa
Konseyi, 28’i AB üyesi toplam 47 üye ülkeden oluşmaktaydı. AİHM’ye başvurmak için,
bazı belirli hükümler hariç, kişinin bu 47 üye ülkenin vatandaşı olması veya orada yasal
olarak ikamet etmesi gerekmez. AİHM ayrıca bir veya daha fazla Avrupa Konseyi’ne üye
ülkenin diğer bir ülkeye karşı açtığı davaları da incelemektedir.
AİHS, yabancılardan açıkça bahseden veya vatandaşların veya yasal olarak ikamet
edenlerin belirli haklarını sınırlandıran çok az hüküm içermektedir (örneğin, AİHS 4. Protokol’ün
2., 3. ve 4. maddeleri ile 7. Protokol’ün 1. maddesi). Göçmenlikle ilgili konular,
AİHM içtihadının büyük bölümünü oluşturmaktadır ve bunların bir kısmı örnek olarak bu
el kitabında yer almaktadır. Bunlar esasen AİHS’nin 3., 5., 8. ve 13. maddelerine atıfta
bulunmaktadır.
Sığınma, sınırlar ve göç ile ilgili Avrupa hukuku
AİHS’nin 1. maddesi, devletlerin “yargı yetkileri kapsamındaki herkes” için Sözleşme
haklarını “garanti altına almalarını” talep etmektedir. Buna yabancılar dâhildir: belirli
durumlarda, yargı yetkisi kavramı bir devletin topraklarını aşabilir. AİHS’ne taraf bir ülke,
AİHS’nin 1. maddesi uyarınca, söz konusu faaliyetin veya ihmalin yerel bir kanunun
sonucu mu yoksa uluslararası yasal yükümlülüklere uyulması gereğinin bir sonucu mu
olduğuna bakılmaksızın bünyesindeki organların tüm faaliyetlerinden ve ihmallerinden
sorumludur.1
AİHS’nin 13. maddesi, devletlerin Sözleşme kapsamındaki şikayetler için ulusal bir yargı
yolu sunmalarını talep etmektedir. Yerellik ilkesi, AİHS kapsamındaki yükümlülüklere
uyum sağlanmasından devletleri sorumlu tutmakta ve AİHM’ye yapılan başvuruyu son
çare olarak göstermektedir.
Yetkili mercilerinin AİHS’ye uyumlu davranmasını sağlamak devletlerin uluslararası bir
yükümlülüğüdür. Artık Avrupa Konseyi’nin tüm üye ülkeleri, AİHS’ye kendi ulusal kanunlarında
yer vermiş ya da AİHS’yi kabul etmişlerdir. Bu nedenle, hakimlerinin ve yetkililerinin
Sözleşme hükümlerine uygun davranmaları gerekmektedir.
1961 yılında kabul edilen ve 1996 yılında gözden geçirilen Avrupa Konseyi’nin ASŞ
hükümleri, sosyal haklara ilişkin AİHS hükümlerini tamamlar niteliktedir. 2013 Aralık
ayında, Avrupa Konseyi’ne üye olan 47 devletin 43’ü ASŞ’yi onaylamıştır.2 ASŞ bir mahkeme
değil, ancak ulusal yasanın ve uygulamanın uyumuna iki prosedür çerçevesinde
hükmeden, bağımsız uzmanlardan oluşan Avrupa Sosyal Haklar Komitesi (ASHK)’ni
temin etmiştir. Bu durumda, ASŞ sözkonusu iki prosedür olarak bir yandan devletlerin
düzenli aralıklarla ulusal raporlar sunduğu bir raporlama mekanizmasına düzenlerken,
diğer yandan da, kuruluşların şikayette bulunabileceği toplu şikayet prosedürünü3 öngörmüştür.
ASHK, ulusal raporlar ile ilgili sonuçları ve toplu şikayetler ile ilgili kararları kabul
eder. Bu el kitabında, vardığı sonuçların ve aldığı kararların bazılarından bahsedilmiştir.
1 AİHM, Matthews / Birleşik Krallık [BD], no. 24833/94, AİHS 1999-I, para.

32; AİHM, Bosphorus Hava
Yolları Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi / İrlanda [BD], no. 45036/98, AİHS 2005-VI, para.

153.2 Otuz iki devlet 1996 yılında düzeltilen ASŞ’ye ve 11 devlet 1961 Şartı’na bağlıdır. ASŞ, taraf devletlere
sadece belirli hükümlere imza atma imkanı tanımaktadır.

Ek 3’te ASŞ hükümlerinin uygulanabirliği hakkında genel bilgi verilmektedir.
3 Şikayet prosedürü isteğe bağlı (raporlama prosedürünün aksine) olup 2013 Eylül ayında ASŞ’ye taraf
15 ülke tarafından kabul edilmiştir.

Benzer İçerikler

AsylG §18a Hava Yolu Girişlerinde Prosedür

Editör

-Litvanya iltica işlemlerinde Almanya’dan 2016 yılı Dublin uygulaması-

admin

-Hırvatistan iltica işlemlerinde Almanya’dan 2016 yılı Dublin uygulaması-

admin

YORUM YAP